�ark� nedir?

Son Yaz�lar�m

Kategorilerim

Arkada�lar�m

Ba�lant�lar�m

29/2/2008 � Kategori: T�rk Edebiyat� 10

�ark�, Türk edebiyat�nda bestelenmek amac�yla yaz�lan millî bir naz�m biçimi olup halk edebiyat�ndaki türkünün kar��l��d�r.

�ekil yönünden murabbaya benzer. Ço�unlukla dört dizeli bendlerle yaz�l�r. �ark�da her bendin üçüncü dizesi miyan veya miyanhane; sonda tekrarlanan dize ise nakarat ad�n� al�r. Miyan daha çok �ark�n�n en güzel ve en dokunakl� dizesi olup bestenin de en önemli bölümünü olu�turur. Nakarat ise her bendin sonunda tekrarlanan ve o bendin anlam� ile yak�ndan ilgili olan dizedir.

�ark�n�n konusu genellikle a�k, sevgili, ayr�l�k, içki ve e�lencedir. Geni� halk kitlelerine seslendi�i için dilinin yal�n olmas�na özen gösterilir. Bestelenmek üzere yaz�ld�klar� için de bend say�lar� az olur. En az 2, en çok 5 bend halinde yaz�l�rlar. �air genellikle son bendde mahlas�n� söyler. Kafiye düzeni ilk bendde de�i�ik �ekiller gösterir. Ancak en yayg�n �ekil aAaA / bbbA / cccA �eklindeki kafiyeleni�tir. (“A” nakarat� ifade eder veya aaaa / bbba / ccca)

�ark�da aruz ölçüsünün her kal�b� kullan�ld�� halde musikiye daha kolay uyum sa�lad�� için “mef ‘û lü / me fâ î lü / me fâ î lü / fe ‘û lün” kal�b� kullan�l�r.

�ark� ad�yla yaz�lan ilk manzumeler, 17. yüzy�l�n sonlar�nda görülür. Türk edebiyat�nda her bak�mdan �ark� formuna uyan ilk �iirleri Nailî (öl. 1666) yazm��t�r. Ancak divan edebiyat�n�n en güzel �ark�lar� Nedim’in (öl. 1730) kaleminden ç�km��t�r. Divan�nda yer alan 28 �ark�n�n hepsi daha kendi ça��ndayken bestelenmeye ba�lam�� ve günümüze dek Türk sanat musikisinin seçkin örnekleri aras�nda yer alm��t�r. Divan edebiyat�nda en çok �ark�y� ise Enderunlu Vas�f yazm��t�r. 211 �ark�s� vard�r ve bu �ark�lar� Gül�en-i Efkâr ad�n� verdi�i divan�n�n büyük bölümünü olu�turur.